حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )
345
مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )
75 [ ثلاثه أحرف لا عجم فيها ] ثلاثه أحرف لا عجم فيها * و معجومان و انقطع الكلام فمعجوم يشاكل واجديه * و متروك يصدّقه الأنام و باقى الحرف مرموز معمّى * فلا سفر هناك و لا مقام منابع ديوان الحلاج ، ص 83 ، به نقل از نسخهء خطى جزائرى ، ص 4 . نسخهء خطى قازان ، ص 44 . نسخهء خطى تيمور ، ص 44 . اخبار الحلاج ، ص 59 . نسخهء ( ك ) ص 75 . سعدى ضناوى ، ص 62 . لغات عجم : نقطهدار اصل آن از عجم . الأنام : انس و جن ( همه مخلوقات ) . معمّى : از عمى ، سخنى كه معنايش معلوم نيست . تحقيق در اخبار الحلاج از قول ابو القاسم عبد اللّه بن جعفر محب نوشتهاند كه گويد : چون حلّاج به بغداد آمد و مردم آن شهر گرد او جمع شدند ، يكى از مشايخ نزد بزرگى از بزرگان بغداد - كه ابو طاهر الساوى ناميده مىشد و اهل فقر و تصوّف را ارج مىنهاد - حضور داشت . آن شيخ از ابو طاهر خواست تا ميهمانى برپا سازد و حلّاج را بدان دعوت كند . ابو طاهر اين پيشنهاد را پذيرفت و مشايخ را در خانهء خود گرد آورد و حلّاج نيز در آن ميهمانى حاضر شد . ابو طاهر به قوال گفت آنچه حلاج مىخواهد بخوان . حلاج گفت با خفته بيدار مىشود آنگاه كه قوّال اهل فقر و تصوّف خفته نباشد . پس قوّال به خواندنى پرداخت و همه به وجد و حال آمدند . آنگاه حلّاج به ميان آنان برجست و درحالىكه به وجد آمده و انوار حقيقت از او مىدرخشيد چنين سرود ( ابيات بالا را ) .